Alles wat je moet weten over een parastomale hernia
Wat denk je al te weten over een parastomale hernia?
Parastomale hernia’s zijn een veelvoorkomend probleem bij stomadragers. Wat is de oorzaak van zo’n ‘stomabreuk’ en wat kan je er aan doen? Deze vier stellingen maken je al wat wijzer
Zijn volgende stellingen WAAR of NIET WAAR?
Een parastomale hernia heeft iets met uw rug te maken.
NIET WAAR
Bij het woord ‘hernia’ denken veel mensen meteen aan de rug, omdat de bekendste hernia daar voorkomt. Maar een hernia kan ook in de buikwand of lies ontstaan. Het is een uitstulping van een orgaan of weefsel tussen de spierlaag en de huid, waardoor het lijkt alsof er een tennisbal onder je huid zit.
Bij een stoma is er al een opening en een uitstulping van de darm in de buikwand. Het is dus logisch dat de kans op een hernia groter is. Als de spieren in de buikwand verzwakken, kan er meer darm of buikweefsel naar buiten stulpen en wordt de onderhuidse opening rond de stoma groter. Het resultaat: er ontstaat een scheurtje. Dat noemen we een parastomale hernia of stomabreuk.
Een parastomale hernia bezorgt je heel veel hinder
NIET WAAR
Kijk je naar alle stomadragers, dan heeft de meeste mensen weinig last van een parastomale hernia. Een operatie is meestal niet nodig. Mocht er toch een ingreep nodig zijn, dan treden er meestal weinig tot geen complicaties op.
Bij een stomabreuk kunnen er wel klachten ontstaan, in drie vormen.
- Door de uitstulping kan het lastiger zijn om de stomaplaat goed te plaatsen, wat lekkages en een ongemakkelijk gevoel kan geven.
- Sommige mensen ervaren ook sociaal of esthetisch ongemak door de zichtbare bult onder hun kleding.
- Een kleinere groep – minder dan 20% – heeft echte pijnklachten en heeft soms medicatie nodig.
Bijna alle stomadragers hebben in mindere of meerdere mate een stomabreuk
WAAR
Als de stoma-opening te groot wordt, kan er een scheurtje – of breuk – in je buikwand ontstaan. Vaak merk je dat zelf niet eens op. Alleen met een CT-scan is een kleine vergroting van de opening zichtbaar.
Normaal gezien heeft een stoma een opening van ongeveer 4 à 5 centimeter in de buikwand nodig. Wordt dat 6 à 7 centimeter, dan spreekt men al van een kleine stomabreuk. Bij niezen of tillen zet je extra druk op de verzwakte buikwand, waardoor er nog meer buikweefsel en darm naar buiten kunnen stulpen.
Veel mensen met een parastomale hernia belanden in een vicieuze cirkel
WAAR
Sommige chirurgen aarzelen om een parastomale hernia te opereren, omdat de kans groot is dat ze terugkomt. Er moet immers altijd een opening in de buikwand blijven voor de stoma, waardoor er makkelijker opnieuw een breuk kan ontstaan. Zelfs een stevige hoest of nies kan al genoeg zijn om extra druk te zetten op die zwakke plek.
Helemaal voorkomen kan je een parastomale hernia niet, maar je kan wél een aantal dingen doen om het risico te verkleinen. Door je houding en buikspieren te versterken en je gewicht onder controle te houden, verbeter je meestal je levenskwaliteit meer dan met een operatie. Ook het dragen van ondersteunende kledij of -ondergoed is een goede keuze.
Heb je een verhoogd risico op parastomale hernia ?
Loop je het risico om een parastomale hernia te ontwikkelen?
Je buikspieren zijn zeer belangrijk in het dagelijkse leven. Je gebruikt ze de hele tijd voor je lichaamsbewegingen. Ze geven ook vorm aan je houding of ‘gestalte’, die voorziet in:
- Bescherming van de inwendige organen en de wervelkolom
- Het ondersteunen van bewegingen en de balans van zowel voor- als achterzijde van het lichaam
- Stabiliteit en sterkte om een juiste ‘houding’ aan te nemen.
Het is heel belangrijk te weten wat de verschillende spieren doen in de buikwand, met of zonder stoma. Er zijn verschillende factoren die iemands risico op het ontwikkelen van een buikwandbreuk kunnen verhogen:
- Overrekken van de buikspieren, bijvoorbeeld door zware objecten op de verkeerde manier te heffen.
- Verzwakte rechte en schuine buikspieren.
- Overgewicht en zwaarlijvigheid, die onnodige druk en uitrekken van de buikwand veroorzaken.
- Roken vermindert het zuurstofgehalte in de weefsels.
Hoe kan je vermijden om een (nieuwe) hernia te ontwikkelen?
Een parastomale hernia is een veelvoorkomende complicatie na een stoma-operatie. Met enkele eenvoudige gewoontes en aanpassingen kan je de kans op een hernia aanzienlijk verkleinen.
1. Let op je houding
Zit en sta rechtop. Een goede houding helpt je buikspieren sterk te houden en ondersteunt de stoma.
2. Doe lichte buikspieroefeningen
Begin met eenvoudige oefeningen zoals het aansterken van je buikspieren. Dit zal de kracht en de stabiliteit in je buikspieren terugbrengen.
3. Draag ondersteunend ondergoed
Kies voor rekbaar ondergoed, zoals met lycra, dat comfortabel over de stoma zit. Het biedt extra steun aan je buikspieren.
4. Overweeg een buikband
Een buikband ondersteunt zachtjes rond de stomaplaat en zorgt ervoor dat de darm minder uitstulpt bij dagelijkse bewegingen.
5. Ondersteun je buik bij hoesten of niezen
Houd een klein kussen tegen je buik om de druk op de spieren te verminderen wanneer je hoest of niest.
6. Rook niet
Roken ondermijnt de wondheling, waardoor de weefsels rond de stoma minder goed genezen. Onderzoek toont aan dat rokers 4x meer kans hebben om een buikwandbreuk te ontwikkelen. Vraag raad aan je apotheker of huisarts om je te helpen stoppen met roken.
7. Houd een gezond gewicht
Uit onderzoek blijkt dat een groot deel van de stomadragers zijn aangekomen na hun stoma-operatie. Overgewicht zorgt voor onnodige druk en uitrekken van de buikwand. De verhoogde druk op de buikwand kan een hernia bevorderen. Probeer daarom je gewicht stabiel te houden.
8. Vermijd overbelasting
Til geen zware voorwerpen (meer dan 2 kg) en wees voorzichtig bij activiteiten die je buikspieren belasten. Het gras maaien of boodschaptassen dragen kan bijvoorbeeld belastend zijn.